ناپگ (گل افشان تنگ)

گل افشان ها در ميان بوميان ساكن استان سيستان وبلوچستان و هرمزگان به صورت هاي مختلفي تلفظ مي شود. مردم منطقه گواتر، جلگه دشتياري و شرق بلوچستان گل افشان را به لهجه محلي “بوتن” و اهالي چابهار، كهير و زرآباد آن را “گل پاشان” و “ناپگ” به معناي ناف زمين يا ناف دريا مي نامند.

اهالی محل در مورد این پدیده چندین باور را مطرح می كنند وبر اساس اعتقادات خود نامهایی را نیز برای گل فشان به كار می برند. به نظر آنها گل فشان پدیده ای طبیعی است كه با دریا در ارتباط بوده و به هنگام بالا آمدن آب دریا (مد) به ویژه در فصل تابستان،فعالیت آن به حداكثر می رسد،از این رو به آن ناف زمین یا ناف دریا نیز می گویند.

تپه گل افشان و باورهای محلی

به نظر برخی از مردم منطقه فعالیت تپه گل ا‌فشان‌ رابطه نزدیک با آب دریا داشته و هنگامی که آب دریا بالا (مد) می‌آید مخصوصاً در تابستان فعالیت تپه گل ا‌فشان‌ افزایش پیدا می‌کند. این گروه به گل افشان ناف دریا یا ناف زمین می‌گویند. عده‌ای هم فعالیت آن را به نیروهای وارده از سمت اجرام سماوی مخصوصاً ماه نسبت داده و معتقدند در اول و نیمه هر ماه قمری بیشترین فعالیت گل ا‌فشانی رخ می‌دهد. گروهی نیز بر این باورند که بارندگی شدید و سیلاب باعث بروز فعالیت‌های تپه گل ا‌فشان‌ می‌شود.

يكي از بزرگ ترين گل فشان هاي ايران، گل فشان تنگ است  که مردم محلی به آن ناپک نیز می گویند. این گل فاشان در فاصله 400 متري جاده ساحلي بندرصيادي تنگ در 100 كيلومتري غرب شهرستان چابهار واقع شده و داراي تپه مخروطي به ارتفاع 45 متر ازسطح دريا مي باشند.

در منطقه چابهار هفت تپه گل ا‌فشان‌ وجود دارد که برجسته‌ترین آنها تپه گل ا‌فشان‌ تنگ است.  این گل فشان های در 95 كيلومتري غرب بندر كنارك و در دشت كهير نرسيده به روستاي تنگ در زميني مسطح واقع شده و داراي سه تپه كوچك گل فشان است كه يكي از آن هاشبيه آتشفشان و در حال حاضر فعال است و بقيه آن ها نيز از چند سال قبل به صورت غيرفعال درآمده اند.

به گفته اهالی این منطقه آن دو تپه از گل پرانی خسته شده اند و خود را بازنشسته کرده اند.

تپه گل ا‌فشان‌ بندر تنگ تپه خاکستری رنگی است به ارتفاع تقریبی 100 متر و قطر قاعده 100 متر که فاصله‌ آن از چابهار حدود 100 کیلومتر است. اطراف تپه گل ا‌فشان‌ چیزی جز بیابان دیده نمی‌شود. در شعاع 200 متری کوه چاله‌ای به عمق 2 متر ایجاد شده است و برای بازدید از تپه گل ا‌فشان‌ باید از آن عبور کرد.