آمازون – شگفتی سبز

فیلم آمازون – شگفتی سبز  شگفتی های آمازون را به تصویر می کشد. این فیلم برای کتاب مطالعات اجتماعی پایه هشتم و به سفارش آموزش و پرورش به منظور آشنایی با جنگل های آمازون توسط گروه آموزشی آوید ساخته شده است.

آمازون کجاست

آمازون، نام جنگل بسیار بزرگی در شمال آمریکای جنوبی است. این منطقه جنگلی که رودخانه آمازون نیز از میان آن می‌گذرد بخش‌هایی از کشورهای برزیل، اکوادور، گویان، کلمبیا، ونزوئلا، بولیوی، پرو و سورینام را در برمی‌گیرد. بیشتر بخش جنگل‌های آمازون در خاک برزیل با ۶۱٪ و پرو با ۲۹٪ مساحت کلی جای دارد.  نام جنگلهای آمازون از نام رودخانه آمازون که در آن جاریست گرفته شده نام رودخانه به دلیل خطرناک بودن، آمازون گذاشته شده است که به‌زبان بومیان آن‌جا به‌معنی شکننده قایق است.

آب وهوا

جنگل‌های بارانی آمازون در تمام فصول سال دارای هوایی گرم با رطوبتی بسیار زیاد است. متوسط درجه حرارت، در مرکز آمازون، در حدود ۳۰ درجه سانتیگراد (۸۶ درجه فارنهایت) غربی‌ترین بخش این منطقه، در حدود ۲۵ درجه سانتیگراد (۷۶ درجه فارنهایت) است. تقریباً هر روزه باران سنگینی در سرتاسر جنگل آمازون می‌بارد.

رودخانه آمازون

بزرگ‌ترین رودخانه دنیا آمازون است که با 1100 انشعاب و 6405 کیلومتر طول، و در برخی از نقاط دارای 10 کیلومتر عرض است. همچنین این رود به تنهایی 20 درصد از آب هایی که رودخانه ها به دریاها می ریزند را تامین می کند. آمازون از کوه‌های 12 میلیون ساله ‌اند در آمریکای‌جنوبی شروع شده و پس از گذر از یک مسیر پرپیچ و خم، به سمت شرق و اقیانوس اطلس می‌رود. دهانه این رودخانه بسیار عریض است؛ به طوری‌که حتی کشتی‌ها قادر به عبور از آن هستند. طول عمر رودخانه آمازون 11 میلیون سال محاسبه شده است.

پوشش گیاهی

آمازون دارای ۴۰ هزار گونه گیاهی است ،جنگل های آمازون از غنی ترين اکولوژی های دنياست که درکمربند استوايی زمين پراکنده شده اند. دراينجا بزرگترين اشکال حيات با هزاران گونه های گياهی درختان، گلها، پستانداران ،پرندگان، خزندگان، دوزيستان، حشرات، بی مهرگان و میکروارگانيزم ها ديده می شود. جنگل هايی انبوه بابرگهای پهن وبدون خزان وهمِشه سبزهستند .اين جنگل ها به صورت یک نوار ممتد در فاصله مدارهای راس السرطان ورا الجدی واقع شده اند.

اهمیت جنگل های آمازون 

جنگل های آمازون به سرعت در حال نابودی است و به “ریه های زمین” شهرت دارد.این جنگل ها جواهر طبیعت اند و برای حفظ توازن آب و هوای جهان، حیاتی می باشند. به عقيده دانشمندان بيش از نيمی ازگونه های گياهی و جانوری دراين ناحيه  زندگی می کنند. بيش از۴۰درصدا کسيژن زمين راتوليد میکنند. ۷۰درصدگياهان اینجا از نوع درختان هستند. بيش ازیک چهارم داروهایی که انسان استفاده می کند از گياهان اين جنگل ها به دست می آيد.

نابودی جنگلهای آمازون

از اوایل دهۀ 1980، جنگل زدایی جنگل بارانی آمازون به یک مساله جدی در آمریکای جنوبی تبدیل شده زیرا هر ساله ده ها میلیون هکتار از آن عمدتا برای ایجاد زمین چرای دام یا مزرعه برای تولید غذای دام از بین می رود. چنین جنگل زدایی ای سبب از بین رفتن بخش عظیمی از زیستگاه حیات وحش، گسترش فرسایش خاک، و تغییر الگوهای آب و هوایی زمین شده است. بعلاوه، سوزاندن جنگل بارانی منبع اصلیِ انتشار گازهای گلخانه ای و در نتیجه گسترش دوده برای یخچال های طبیعی در قارۀ قطب جنوب است که بطور عظیمی سرعتِ آب شدن شان را شدت می بخشد.

پوشش جانوری

در جنگل‌های وسیع آمازون به طور تقریبی 1294 نوع پرنده، 378 خزنده، 427 نوع دوزیست و 3000 نوع ماهی زندگی می‌کنند که اغلب این حیوانات شکارچیان بسیار ماهری هستند و جان سالم به در بردن از دستشان تقریباً غیرممکن است.

برخی از عجیب ترین آنها عبارتند از:

• دلفین صورتی که به زبان محلی بوتو نامیده می‌شود، یکی از نادرترین دلفین‌ها در سراسر دنیاست که در میان آب‌های رودخانه پهناور آمازون زندگی می‌کند. این دلفین می‌تواند تا 15 دقیقه روی آب بماند و قادر است در آب به صورت درجا 180 درجه بچرخد.
• آناکوندای سبز بیشتر از ۹ متر طول و ۲۳۰ کیلوگرم وزن دارد که به تنهایی وحشتناک است! آناکوندای سبز بزرگترین مار جهان است و بیشتر وقت خود را در رودخانه‌های آمازون و در حال انتظار برای گرفتن شکار می‌گذراند. آناکوندای سبز همه هیکل خودش را دور طعمه می‌پیچاند و همزمان با کشیدن آن داخل آب، طعمه را خفه می‌کند.
• هزارپای غول‌پیکر آمازون، این هزارپا طولی به اندازه ۳۰ سانتی‌متر دارد ،این هزارپاها هر چیزی که تصور کنید می‌خورند؛ موش، سوسمار، رتیل، پرندگان و حشرات!
• میمون جیغ‌کش نوعی میمون است که بیشتر در جنگل‌های آمریکا یافت می‌شود، تا ۱۲۰ سانتی‌متر قد می‌کشد و جیغ‌های آن حتی تا ۳ کیلومتر نیز شنیده می‌شود.
• مارماهی الکتریکی توانایی تولید برقی پنج برابر بیشتر از جریان الکتریسیته‌ای که در خانه استفاده می‌کنید را دارد. این مارماهی در ابتدا با برقی که خودش تولید می‌کند طعمه را فلج و بعد از آن همه آن‌را می‌خورد!

ساکنین آمازون

حدود 200 قبیله با فرهنگ‌های مختلف در جنگل های آمازون زندگی می کنند ،آنها به 180 زبان مختلف صحبت می‌کنند. به جز قبایل بومی که در دل جنگل آمازون زندگی می‌کنند و هیچ ارتباطی با دنیای بیرون ندارند، گروه‌های بومی دیگری نیز در شهرها و روستاهای اطراف زندگی می‌کنند که تعداد آنها تقریباً به 20 میلیون نفر می‌رسد.